15 czerwca 2026

Rok w gaju oliwnym w Val d'Elsa

Dwanaście miesięcy z trzystoma drzewami: cięcie w lutym, czerwcowe zawiązywanie owoców, październikowa gonitwa i grudniowa cisza.

Gaj oliwny wyobrażamy sobie jak fotografię: srebrne liście, złote światło, kosz owoców. Życie z nim przypomina raczej kalendarz bez jednego pustego okienka. Oto nasz.

Zima: cięcie, które decyduje o wszystkim

Luty i marzec należą do sekatora. Drzewo oliwne owocuje na zeszłorocznym drewnie, więc każde cięcie to zakład o następną jesień: otworzyć koronę na światło i powietrze, usunąć wilki, trzymać wysokość w ryzach, żeby przy zbiorach nie trzeba było drabin wyższych niż odwaga. Trzysta drzew po dwadzieścia minut to sto godzin na zimnym wietrze i ciągłe wątpliwości. To także największy wpływ na jakość, jaki mamy w ciągu całego roku.

Wiosna: kwiaty, które przegapisz w tydzień

W maju drzewa kwitną: drobnymi, kremowymi, niemal przepraszającymi kwiatkami. Gorący, suchy wiatr w niewłaściwym tygodniu potrafi zabrać jedną trzecią plonu, zanim ten w ogóle powstanie. Nie da się nic zrobić poza patrzeniem, a to też na swój sposób praca. W czerwcu owoce są zawiązane i mniej więcej wiemy, jaka jesień nas czeka.

Lato: lawendowy przerywnik

Lipiec należy do pola lawendy: ścinamy w pełni kwitnienia, wiążemy w pęczki i jeszcze tego samego dnia wszystko trafia do alembika. Latem gaj potrzebuje głównie rozsądnej gospodarki wodą i cierpliwości. Trawę między rzędami kosimy i zostawiamy tam, gdzie upadnie, żeby karmiła glebę, której nie chcemy karmić nawozami sztucznymi.

Jesień: gonitwa

Od początku października wszystko dzieje się naraz. Chodzimy między rzędami, próbujemy owoców i czekamy na moment, w którym oliwki zaczynają przechodzić z zieleni w fiolet: dość wcześnie dla pieprzności i polifenoli, dość późno, żeby wydajność nie była śmieszna. Potem siatki, grabki, skrzynki i jazda do tłoczni, zanim dzienny zbiór straci świeżość. Trzy tygodnie, jeśli pogoda pozwoli. Pogoda rzadko pozwala.

Znowu zima: cisza

W grudniu oliwa odpoczywa w stali, drzewa mają rok za sobą, a my wreszcie próbujemy tego, co przyniósł kalendarz. Co roku oliwa jest inna, bo każdy rok był inny. To nie wada małej produkcji. To cały sens.